فرم جستجو
پایگاه دانش پترو پایا پارس بستری جامع و تخصصی برای دسترسی به اطلاعات فنی، مقالات علمی، استانداردها و تحلیلهای مرتبط با صنعت است. این پایگاه با هدف ارتقاء دانش فنی متخصصان، پژوهشگران و فعالان این حوزه راهاندازی شده و بهروزرسانی مستمر منابع آن، امکان دسترسی سریع به دادههای کاربردی و قابل استناد را فراهم میسازد.
جدیدترین ها
سیستمهای روانکاری ماشینآلات
فروگرافی تحلیلی (Analytical Ferrography)
سایر مقالات علمی
چالشهای نیروی کار در صنعت روانکار
صنعت روانکار در آستانه یک گذار تعیینکننده صنعت روانکار در میانه یک دوره گذار جذاب و تعیینکننده قرار دارد. پس از مطالعه دقیق گزارش استعدادهای صنعت روانکار ۲۰۲۴ (Lubricants Talent Report 2024)، چند نکته کلیدی بهطور ویژه جلب توجه میکند. این یافتهها تصویری از صنعتی را ترسیم میکنند که اگرچه با چالشهای جدی مواجه است، […]
تخلیه جرقه الکترواستاتیکی (ESD) و تأثیر آن بر سیستمهای روانکاری
درک پدیده تخلیه جرقه الکترواستاتیکی (ESD) تخلیه جرقه الکترواستاتیکی (Electrostatic Spark Discharge – ESD) معمولاً زمانی رخ میدهد که بار الکتریسیته ساکن در سطح مولکولی روغن تجمع یافته و سپس در داخل سیستم تخلیه میشود. این تخلیه منجر به ایجاد رادیکالهای آزاد میگردد که احتمال تشکیل وارنیش را بهطور قابل توجهی افزایش میدهند. دمای لحظهای […]
چگونه وارنیش باعث خرابی سیستم هیدرولیک میشود؟
معمولاً شنیدن صحبت از رسوبات یا وارنیش در روغنهای توربین رایج است، اما آیا سایر روغنها نیز میتوانند دچار پدیده وارنیش شوند؟پاسخ کوتاه این است: بله. هر روغنی، صرفنظر از نوع یا کاربرد آن، زمانی که در معرض تنشهای حرارتی شدید، آلایندهها و شرایط عملیاتی سخت قرار گیرد، دچار تخریب شده و ممکن است منجر […]
3 اصل پایه در پیادهسازی RCM
در فرآیند پیادهسازی نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان (Reliability-Centered Maintenance-RCM)، هفت سؤال کلیدی مطرحشده را میتوان در قالب سه فاز اصلی طبقهبندی کرد: تصمیمگیری، تحلیل و اقدام. فاز اول – تصمیمگیری (Decision Phase) سه سؤال نخست، فاز تصمیمگیری را شکل میدهند. هدف این فاز، جلوگیری از اتلاف منابع، توجیه فنی–اقتصادی و برنامهریزی برای […]
روش جدید طیفسنجی (RFS) برای آنالیز ذرات در روغن
طی بیش از ۴۰ سال گذشته، آنالیز طیفسنجی روغن (عنصری) بهعنوان یک روش پایش وضعیت روتین و مقرونبهصرفه مورد استفاده قرار گرفته است. این روش برای تعیین غلظت عنصری فلزات سایش، آلایندهها و مواد افزودنی در نمونه روغن کارکرده، بر حسب قسمت در میلیون (ppm)، به کار میرود. با آگاهی از مقادیر فلزات سایشی و […]
استفاده همزمان از آزمون شمارش ذرات و FD
مشتریان مدام درخواست انجام آزمون آنالیز شمارش ذرات (Particle Counting) را مطرح میکنند و از دیدگاه برخی، شمارش ذرات صرفاً برای روغنهای هیدرولیک و روغن توربینهای گازی ضروری است و معتقدند که آنالیز چگالی ذرات آهنی (PQ – Ferrous Density Analysis) بهمراتب از شمارش ذرات کاربردیتر و مؤثرتر است. با این حال، واقعیت این است […]
روانکارهای صنعت کاغذسازی
در عصر کنونیِ الکترونیک، بسیاری از افراد صنعت کاغذ را صنعتی رو به افول میدانند. هرچند این واقعیت وجود دارد که کسبوکارهای بیشتری به سمت «بدون کاغذ شدن» حرکت کردهاند، اما کافی است به تمام محصولات کاغذیای فکر کنیم که همچنان هر روز در منازل و ادارات مورد استفاده قرار میگیرند؛ محصولاتی مانند دستمال کاغذی، […]
پیشبینی عمر روغن
در سیستمهای هیدرولیک بسیار بزرگ هر بار که این سیستمها به هر دلیلی از مدار خارج شوند، حداقل ۱۰٬۰۰۰ دلار در هر ساعت از تولید از دست میرود. اگر روغن یک سیستم هیدرولیک بزرگ دچار افت کیفیت شود، تعویض یا شستوشوی آن بهراحتی هشت ساعت زمان میبرد. حال از خود بپرسید:آیا شرکت شما توان از […]
نحوه شناسایی و پیشگیری از نفوذ آلودگی در روانکار
مهمترین بخش هر برنامه روانکاری، داشتن یک فرآیند پیشگیرانه برای شناسایی و کنترل آلودگی در تجهیزات حیاتی است.با تعریف و شناسایی آلایندههایی که بهطور معمول در تجهیزات صنعتی یافت میشوند، یک برنامه روانکاری میتواند درک بهتری از مسیرهای ورود آلودگی به تجهیزات بهدست آورد و در نتیجه، حفاظت مؤثرتری از ماشینآلات حیاتی فراهم کند. چهار […]
روشهای ارتقای برنامه روانکاری
همه ما میدانیم که ارتقای یک برنامه روانکاری از سطح متوسط به سطح جهانی (World-Class) میتواند کاری دشوار و چالشبرانگیز باشد. برای اغلب سازمانها، این تحول به معنای تغییر روشهای روانکاری تجهیزات و همچنین ایجاد اصلاحات و تغییرات در خود ماشینآلات بهمنظور سازگاری با شیوههای نوین است. موانع رایج متعددی در مسیر پیادهسازی یک برنامه […]
بررسی مشکلات نمونهگیری از محل تخلیه روغن
آنالیز روغن یکی از قدرتمندترین ابزارها در نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه و مدیریت داراییها محسوب میشود. با این حال، اثربخشی آن بهطور بنیادین به یک عامل حیاتی وابسته است: کیفیت نمونه برداشتشده. با وجود پیشرفتهای فنی، هنوز بسیاری از متخصصان نمونهگیری را مستقیماً از شیر تخلیه تجهیزات انجام میدهند؛ روشی سریع و بهظاهر عملی، اما […]
4 آزمون گریس برای استفاده در سیستم روانکاری مرکزی
در هنگام طراحی یک سیستم روانکاری مرکزی، کدامیک باید در اولویت قرار گیرد: سیستم یا انتخاب گریس؟بیشتر افراد کار را با طراحی سیستم آغاز میکنند و سپس بهدنبال گریسی میگردند که با آن سازگار باشد. اما رویکرد صحیحتر این است که ابتدا گریسی انتخاب شود که نیازهای ماشین را بهخوبی برآورده کند و سپس سیستم […]
آزمون نامحلولهای پنتان و تولوئن
بهتازگی یک نمونه روغن موتور جهت تعیین ریشه اصلی خرابیای که منجر به گیرپاژ موتور شده بود، مورد آزمون قرار گرفت. بررسی اولیه نمونه نشان داد که روغن حالتی غلیظ و تقریباً ژلمانند پیدا کرده است. علل رایج افزایش غلظت روغن موتور شامل: اکسیداسیون شدید روغن، آلودگی با گلیکول، تخریب حرارتی، و آلودگی شدید دوده […]
یکپارچهسازی روانکارها به روش 5S
یکپارچهسازی روانکارها مزایای فراوانی در حوزه ایمنی، هزینه، انبارداری و بهرهوری دارد؛ اما پیشنیاز آن، درک صحیح از کاربردها و نیازهای تجهیزات است… وقتی وارد یک داروخانه میشویم، با هزاران قلم کالا مواجه میشویم. برخی از آنها عملکرد یکسانی دارند اما با نامها و قیمتهای مختلف عرضه میشوند و برخی دیگر محصولات تخصصی هستند که […]
0 تا 100 دمای نقطه ریزش روغن (Pour Point Temperature)
دمای نقطه ریزش (Pour Point Temperature) چیست؟ دمای نقطه ریزش، به کمترین دمایی گفته میشود که در آن، روغن ویژگیهای سیالیت خود را از دست میدهد. این مقدار معمولاً در برگه اطلاعات محصول (PDS) ذکر میشود و در بخش ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی برگه اطلاعات ایمنی (SDS) نیز قابل مشاهده است. به طور دقیقتر، مقدار […]
آیا می توان از اسپری WD-40 به عنوان روانکار استفاده کرد؟
برای درک اینکه WD-40 چگونه ممکن است بهعنوان روانکار عمل کند، ابتدا باید ترکیب شیمیایی آن را بررسی کنیم. در وبسایت WD-40، ترکیبات آن به عنوان «راز» معرفی شده، اما برگه اطلاعات ایمنی (MSDS) نشان میدهد که این محصول شامل 60 تا 70 درصد حلالهای نفتی، 15 تا 25 درصد روغن پایه و 2 تا […]
روانکاری توپی چرخ خودرو و کامیون
در حالی که توجه زیادی به روانکارهای اصلی خودرو مانند روغن موتور و روغن گیربکس میشود، بسیاری از اجزای دیگر خودرو نیز وجود دارند که نیازهای روانکاری مشخص و اختصاصی دارند. یکی از این اجزا، مجموعه توپی چرخ است که در آن معمولاً از روانکارهای موسوم به روغن یا گریس مجموعه چرخ استفاده میشود. توپی […]
روانکارهای صنعت مواد غذایی
صنعت فرآوری مواد غذایی چالشهای ویژهای را پیشروی مهندسان فرمولاسیون روانکار، بازاریابان روانکار، مهندسان روانکاری در کارخانهها و طراحان تجهیزات قرار میدهد. اگرچه ورود روانکار به مواد اولیه، محصولات نیمهساخته یا محصول نهایی در هیچ صنعتی مطلوب نیست، اما پیامدهای آلودگی محصولات غذایی با روانکار بسیار شدیدتر و پرهزینهتر از سایر صنایع است. به همین […]
روغن کمپرسورهای گاز
کمپرسورهای گاز برای فشردهسازی انواع مختلفی از گازها و مخلوطها مورد استفاده قرار میگیرند. این گازها از گازهای بیاثر مانند هیدروژن، نیتروژن یا هلیوم گرفته تا گازهای واکنشپذیر مانند آمونیاک، کلر یا سولفید هیدروژن را شامل میشوند. در میان پرکاربردترین آنها میتوان به هوا و گازهای هیدروکربنی مانند متان یا پروپان اشاره کرد. مخلوطهای گازی […]
گریس چندمنظوره یا همهمنظوره؟!
عنوان “چندمنظوره یا multipurpose” بهمحض درج روی یک محصول، از سوی برخی بهعنوان تأییدیهای برای کاربرد آن در هر نقطه تلقی میشود اما… واژهی “یکپارچهسازی (Consolidation)” اصطلاحی بسیار رایج است؛ بهویژه زمانی که صحبت از کاهش تعداد روانکارهای مورد استفاده در یک مجموعه صنعتی باشد. این رویکرد بر این فکر استوار است که میتوان با […]
نگهداشت مبتنی بر وضعیت (Condition Based Maintenance) چیست؟
نگهداشت مبتنی بر وضعیت (CBM) یک استراتژی نگهداری تعمیرات است که بر پایش لحظهای و بلادرنگ وضعیت عملکردی داراییها تکیه دارد تا مشخص کند چه زمانی اقدام نگهداری تعمیرات مورد نیاز است. برخلاف نگهداشت پیشگیرانه که معمولاً بر اساس تقویم یا دورههای زمانی ثابت برنامهریزی میشود، در CBM تنها زمانی اقدام انجام میشود که شاخصهای […]
3 قانون در رابطه با اضافه کردن مکمل و افزودنیها به روغن در حال کار
صدها نوع افزودنی شیمیایی و مکملهای بهبوددهنده روانکار در بازار موجود است. در برخی کاربردها یا صنایع خاص، این افزودنیها ممکن است نقشی در بهبود فرآیند روانکاری ایفا کنند. با این حال، برخی تولیدکنندگان مکملهای روانکاری، ادعاهایی درباره محصولات خود مطرح میکنند که اغراقآمیز، اثباتنشده یا فاقد شفافیت درباره عوارض جانبی منفی احتمالی هستند. بنابراین، […]
چه زمانی از روغن معدنی/سینتتیک استفاده کنیم؟
در چند دهه گذشته، بحث اصلی از «روغن معدنی در برابر روغن نهنگ» به «روغن معدنی در برابر روغن سینتتیک» تغییر یافته است. هرچند فرآیندهای مرسوم تولید روغن معدنی تقریباً ثابت ماندهاند، اما پیشرفتهای فناوری امکان جداسازی بهتر برشهای نفتی و بهبود کیفیت را فراهم کرده است. تا دهه ۱۸۵۰، نفت بیشتر بهعنوان یک مزاحم […]
گریس کلسیم سولفونات
کلسیم سولفونات (Calcium Sulfonate) کلسیم سولفونات مادهای جدید در دنیای گریسها نیست؛ این نوع تغلیظکننده (Thickener) نزدیک به ۵۰ سال است که استفاده میشود. این گریس دارای خواص ذاتی فشار پذیر (EP) است که آن را از سایر گریسها متمایز میکند. این ویژگیها همراه با امکان فرمولسازی برای کاربردهای H-1 (مصارف غذایی)، آن را به […]
نحوه انتخاب و پایش روغن توربین
تأمینکنندگان روغن توربین معمولاً بازهای گسترده—مثلاً ۵ تا ۱۵ سال—برای کاربردهای توربین گازی ارائه میکنند. هر تلاشی برای ارائه یک برآورد دقیقتر نیازمند بررسی تعداد زیادی متغیر است که در نهایت محاسبه را تا حد زیادی بیاثر میکند. عواملی مانند آب، حرارت، آلودگی، ساعات کارکرد و شیوههای نگهداری تأثیر چشمگیری بر طول عمر روغن توربین […]
تأثیر رنگ در گریسهای روانکار
انواع مختلفی از گریسهای رنگی در بازار یافت میشود: سفید، سیاه، آبی، قرمز، سبز، بنفش، شفاف، زرد/طلایی و… . دیدگاهها و تصورات متفاوتی نیز درباره این رنگها وجود دارد. تاریخچه گریسهای روانکار تاریخچه استفاده از گریسهای روانکار به دوران مصر باستان یا حتی قبلتر بازمیگردد. تا پیش از کشف نفت خام در قرن نوزدهم، پیشرفت […]
نگهداشت پیشاقدامانه در مقابل نگهداشت پیشبینانه
عملکرد بهینه ماشینآلات صنعتی بر دو استراتژی کلیدی نگهداشت تکیه دارد: نگهداشت پیشاقدامانه و نگهداشت پیشبینانه. این دو رویکرد اگرچه هر دو زیرمجموعه نگهداشت مبتنی بر وضعیت هستند، اما روشها، رویکردها و اثرگذاری آنها متفاوت و در عین حال مکمل یکدیگر است. هدف این مقاله، تشریح روشن این مفاهیم و تبیین نحوه عملکرد هر یک، […]
چگونه شش سیگما را پیاده سازی کنیم؟
شش سیگما با استفاده از یکی از دو روش DMAIC یا DMADV اجرا میشود.روش DMAIC (define, measure, analyze, improve and control – تعریف، اندازهگیری، تحلیل، بهبود و کنترل) زمانی بهکار میرود که یک سازمان قصد بهبود فرآیندهای موجود را داشته باشد.روش DMADV (define, measure, analyze, design and verify – تعریف، اندازهگیری، تحلیل، طراحی و تأیید) […]
افزودنیهای فشار پذیر (EP Additives)
افزودنیهای فشار پذیر، ترکیباتی هستند که به روانکارها اضافه میشوند تا از تماس مستقیم فلز با فلز در شرایطی که بار وارد بر سطوح بسیار بالا است جلوگیری کنند. این افزودنیها از طریق واکنشهای شیمیایی با سطح فلز، لایههای محافظ تشکیل میدهند که از خراشیدگی، جوش سرد و سایش پیشگیری میکند. وجود افزودنیهای EP باعث […]
نگهداشت مبتنی بر قابلیت اطمینان (RCM) چیست؟
نگهداشت مبتنی بر قابلیت اطمینان (Reliability-Centered Maintenance – RCM) که نخستینبار در صنعت هوانوردی مطرح شد، فرآیندی است برای شناسایی مشکلات بالقوه داراییها و تعیین اقداماتی که باید انجام شوند تا این داراییها بتوانند با حداکثر توان عملیاتی به کار خود ادامه دهند. به بیان دیگر، RCM روشی برای تحلیل خرابیها با هدف تعیین روشهای […]